Najnowszy budżet w Irlandii wywołał wiele pytań o to, jak zapowiedziane zmiany wpłyną na domowe finanse. Głosy mieszkańców pokazały emocje po ogłoszeniu nowych rozwiązań.
Minister Finansów Simon Harris zapowiedział, że obecny rząd nie zniesie Universal Social Charge w żadnym z trzech kolejnych budżetów. Zamiast likwidacji daniny stawia na podnoszenie progów podatkowych i zwiększanie ulg.
Podatek USC w Irlandii
Podczas specjalnej audycji budżetowej w RTÉ Radio 1 ministrowie odpowiadali również na pytania mieszkańców, którzy uważają, że zapowiedziane rozwiązania nie uwzględniają ich sytuacji.
Podatek Universal Social Charge wprowadzono w 2011 roku po kryzysie finansowym, aby zwiększyć wpływy do budżetu i poszerzyć bazę podatkową. Choć przedstawiano go jako rozwiązanie tymczasowe, jego likwidacja pozostaje odległą perspektywą.
Wicepremier Harris wyjaśnił, że zniesienie USC kosztowałoby państwo około 5 mld euro. Rząd polega na tych wpływach przy finansowaniu wydatków publicznych i nie zamierza z nich rezygnować.
Minister argumentował również, że dalsze zawężanie bazy podatkowej mogłoby doprowadzić do większego obciążenia osób o średnich dochodach. Dlatego w kolejnych budżetach rząd zamierza kontynuować zmiany progów i ulg, które mają zwiększać wynagrodzenie pozostające pracownikom po potrąceniu podatków.
Budżet 2027 w Irlandii
Budżet 2027 przewiduje podniesienie górnej granicy przedziału objętego stawką USC wynoszącą 2 proc. Próg wzrośnie z 28 700 do 30 300 euro rocznie. Zmiana ma zapobiec sytuacji, w której osoby zarabiające płacę minimalną po jej podwyżce zaczęłyby płacić 3 proc. USC od części dochodu przekraczającej dotychczasowy próg. Od stycznia minimalna stawka godzinowa ma wynosić 14,94 euro.
Nie oznacza to obniżenia wszystkich stawek USC. Rząd przesuwa granicę jednego z przedziałów, dzięki czemu większa część dochodu będzie mogła podlegać stawce 2 proc.
Minister Harris bronił budżetu, podkreślając, że wartość całego pakietu podatkowego wynosi 1,6 mld euro. Ponad 1,2 mld euro przeznaczono na zmiany w podatku dochodowym, obejmujące zwiększenie progów i ulg podatkowych.
Według przykładu przedstawionego przez ministra gospodarstwo domowe, w którym dwie osoby osiągają łącznie 100 tys. euro rocznego dochodu, może zapłacić około 1500 euro mniej podatku. Faktyczna korzyść będzie jednak zależeć od sytuacji podatników, w tym podziału dochodów między nimi.
Koszty utrzymania w Irlandii
Argument o ogólnych obniżkach nie przekonał wszystkich słuchaczy. Osoby mieszkające samotnie zwracały uwagę, że korzystają z tych samych zmian co inni, ale nadal muszą samodzielnie pokrywać pełne koszty utrzymania domu.
Harris przyznał, że problem dotyczy jednoosobowych gospodarstw w różnym wieku. Zauważył również, że koszt ogrzewania domu nie maleje tylko dlatego, że opłaca go jedna osoba. Minister zadeklarował uwzględnienie tych głosów w pracach rządu, ale nie przedstawił konkretnego dodatkowego wsparcia dla pracujących osób samotnych.
W Budżecie 2027 zapowiedziano też zwiększenie zasiłku Living Alone Allowance o 3 euro tygodniowo, z 22 do 25 euro. Dla uprawnionych oznacza to dodatkowe 156 euro rocznie.
Minister wydatków publicznych Jack Chambers bronił podwyżki, wskazując, że roczna wartość dodatku wyniesie 1300 euro, a jego wysokość wzrośnie o około 14 proc. Przyznał jednak, że dodatkowe 3 euro tygodniowo może nie odpowiadać oczekiwaniom osób znajdujących się pod silną presją finansową.
Ubezpieczenie społeczne w Irlandii
W audycji pojawił się również temat około 380 tys. osób samozatrudnionych. Jeden ze słuchaczy zapytał, dlaczego nie mają one takiego samego dostępu do świadczeń chorobowych jak pracownicy rozliczani w systemie PAYE.
Minister Chambers przyznał, że ten obszar wymaga reformy. Program rządu przewiduje rozważenie rozszerzenia części świadczeń dla samozatrudnionych, ale w tegorocznym budżecie nie wprowadzono takiego rozwiązania.
Minister wskazał na różnice w finansowaniu ubezpieczeń społecznych. Samozatrudnieni opłacają PRSI, natomiast w przypadku pracowników składkę odprowadza także pracodawca. Przypomniał również, że w określonych sytuacjach osoby pracujące na własny rachunek mogą kwalifikować się do Invalidity Pension lub uzależnionego od dochodów Disability Allowance.
Możliwość przyznania dodatkowych świadczeń ma być analizowana w kolejnych miesiącach i przy przygotowywaniu przyszłych budżetów. Na razie samozatrudnieni otrzymali zapowiedź dalszych prac, bez konkretnego terminu wprowadzenia zmian.
