Irlandzki rząd chce w ten sposób zachęcić mieszkańców do inwestowania oszczędności, które obecnie pozostają na rachunkach bankowych z niewielkim lub zerowym oprocentowaniem.
Od 1 lipca 2027 roku mieszkańcy Irlandii mają zyskać dostęp do nowych kont inwestycyjnych. Nowy program, zapowiedziany przez ministra finansów Simona Harrisa podczas prezentacji Budżetu 2027, ma ułatwić inwestowanie osobom prywatnym.
Nowe konta inwestycyjne w Irlandii
Personal Investment Account będzie pozwalać na zakup między innymi akcji, obligacji i wybranych funduszy, przy prostszych zasadach opodatkowania. Rząd chce w ten sposób zachęcić mieszkańców do inwestowania części oszczędności, które obecnie pozostają na rachunkach bankowych z niewielkim lub zerowym oprocentowaniem.
Na nowe konto będzie można wpłacać maksymalnie 12 tys. euro rocznie, co odpowiada średnio tysiącowi euro miesięcznie. Nie przewidziano minimalnej kwoty wpłaty, dzięki czemu z programu będą mogły korzystać także osoby odkładające mniejsze sumy.
Konta mają być dostępne dla osób, które ukończyły 18 lat, są rezydentami podatkowymi w Irlandii i mają numer PPS. Każdy uprawniony będzie mógł posiadać tylko jedno takie konto. Obsługą programu mają zajmować się uprawnione instytucje finansowe, w tym banki, firmy inwestycyjne i ubezpieczyciele.
Najważniejszym elementem programu jest próg 50 tys. euro wolny od podatku. Nie będzie to jednak coroczna ulga pozwalająca dokładać kolejne 50 tys. euro bez opodatkowania. Próg będzie dotyczyć łącznej wartości inwestycji zgromadzonych na koncie.
Po jego przekroczeniu obowiązywać ma roczny podatek w wysokości 1 proc. od nadwyżki. Przy wartości konta wynoszącej 52 tys. euro podatek wyniesie 20 euro. Jeśli inwestycje będą warte 60 tys. euro, roczna należność sięgnie 100 euro.
Inwestycje w Irlandii
Podatek będzie więc naliczany od wartości konta powyżej ustalonego progu, a nie wyłącznie od osiągniętego zysku. Według ministra przy limicie wpłat wynoszącym 12 tys. euro jest mało prawdopodobne, aby obowiązek podatkowy pojawił się w pierwszych latach korzystania z programu. Znaczenie będzie mieć jednak również wzrost wartości inwestycji.
W ramach nowego konta zapowiedziano zastąpienie podatku od wyjścia z inwestycji, który w przypadku wielu funduszy wynosi 38 proc., oraz wyłączenie zasady deemed disposal. Ta ostatnia oznacza okresowe rozliczanie podatku od zysków po ośmiu latach, nawet jeżeli inwestor nie sprzedał swoich jednostek.
Nowe zasady mają dotyczyć inwestycji objętych programem. Nie oznaczają automatycznego zniesienia dotychczasowych podatków dla wszystkich inwestycji w Irlandii.
Obliczaniem i przekazywaniem należnego podatku do Revenue ma zajmować się instytucja prowadząca konto. Jego właściciel nie będzie musiał samodzielnie wykonywać tych czynności w ramach standardowej obsługi rachunku.
Za pośrednictwem konta będzie można inwestować w notowane akcje i obligacje, instrumenty będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym oraz wybrane fundusze przeznaczone dla inwestorów indywidualnych, w tym ETF-y.
Nowy program w Irlandii
Program nie obejmie kryptowalut ani instrumentów pochodnych. Konto nie będzie również służyć do przechowywania gotówki jak zwykły rachunek oszczędnościowy. Dobór dostępnych produktów ma ograniczyć udział szczególnie skomplikowanych i ryzykownych instrumentów. Nadal jednak wartość kupionych akcji, obligacji czy funduszy będzie mogła zarówno rosnąć, jak i spadać.
Nie należy też utożsamiać nowego programu z gwarancją ochrony kapitału. Pełna gwarancja państwa, o której wspomniał minister, dotyczy produktów Ireland State Savings, a nie wartości akcji czy funduszy kupowanych na nowym koncie.
Przy wyborze oferty znaczenie będą mieć opłaty pobierane przez dostawcę konta. Zwolnienie podatkowe nie oznacza bezpłatnego inwestowania, a koszty prowadzenia rachunku i zarządzania funduszami mogą ograniczyć wypracowany wynik.
Eksperci zwracają także uwagę na potrzebę porównania nowego programu z oszczędzaniem emerytalnym, które może zapewniać korzystniejsze ulgi podatkowe. Wybór będzie zależeć między innymi od celu oszczędzania i planowanego terminu wykorzystania pieniędzy.
