Styczeń może przynieść ważną zmianę dla tysięcy pracowników w Irlandii, a rząd będzie musiał rozstrzygnąć między rekomendacją ekspertów a wyższymi oczekiwaniami związków zawodowych.
Wokół Budżetu 2027 narasta spór o wysokość płacy minimalnej, a rząd będzie musiał rozstrzygnąć między rekomendacją ekspertów a wyższymi oczekiwaniami związków zawodowych.
Płaca minimalna w Irlandii
Debata o przyszłorocznych zarobkach najmniej opłacanych pracowników w Irlandii nabiera tempa. Low Pay Commission ma zarekomendować podniesienie krajowej płacy minimalnej o 5,6 proc., natomiast Irish Congress of Trade Unions domaga się jeszcze większej podwyżki oraz dodatkowych działań ograniczających koszty życia.
Ostateczna decyzja będzie należała do rządu i ma zostać ogłoszona podczas prezentacji Budżetu 2027. Nowa stawka, jeśli zostanie zatwierdzona, zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
Low Pay Commission ma zaproponować podwyżkę minimalnego wynagrodzenia o 79 centów za godzinę. Oznaczałoby to wzrost obecnej stawki z 14,15 euro do 14,94 euro. Dla osoby pracującej 39 godzin tygodniowo oznaczałoby to wzrost wynagrodzenia brutto o około 30,81 euro tygodniowo. W skali roku daje to ponad 1600 euro brutto więcej, zakładając pracę przez cały rok w pełnym wymiarze godzin.
Rekomendacja ma trafić do ministra przedsiębiorczości Petera Burke’a 21 lipca 2026 roku. Rząd zazwyczaj bierze pod uwagę stanowisko komisji i często wdraża jej propozycje, nie ma jednak obowiązku ich automatycznego przyjęcia.
Związki zawodowe w Irlandii
Irish Congress of Trade Unions, organizacja zrzeszająca 44 związki zawodowe i reprezentująca około 800 tys. osób, uważa, że rekomendowana podwyżka może być niewystarczająca. ICTU apeluje o zwiększenie płacy minimalnej o pełne 1 euro za godzinę od stycznia 2027 roku. Przy obecnej stawce oznaczałoby to wzrost do 15,15 euro.
Zdaniem organizacji taka zmiana lepiej odpowiadałaby realnym kosztom życia i przybliżyłaby najniższe wynagrodzenia do poziomu określanego jako Living Wage, czyli stawki pozwalającej pokryć podstawowe wydatki gospodarstwa domowego.
Różnica między rekomendacją komisji a postulatem związkowców wynosi 21 centów za godzinę. Choć na pierwszy rzut oka nie jest duża, przy pełnym etacie przekłada się na kilkaset euro brutto rocznie.
Podwyżka płacy minimalnej jest tylko jednym z elementów propozycji przedstawionych przez ICTU przed Budżetem 2027. Organizacja domaga się również zmian, które miałyby zmniejszyć codzienne wydatki pracowników i rodzin. Wśród najważniejszych postulatów znalazły się:
- ograniczenie miesięcznych kosztów opieki nad dziećmi do 200 euro
- dodatkowe wsparcie finansowe dla rodzin o niskich dochodach
- zmiany w świadczeniu dla bezrobotnych powiązanym z wcześniejszym wynagrodzeniem
- większe inwestycje w transport publiczny
- rozwój infrastruktury energetycznej
- ukierunkowane wsparcie gospodarstw domowych w okresie zimowym
Związki zawodowe przekonują, że jednorazowe dodatki i czasowe ulgi nie rozwiązują problemów pracowników, którzy od kilku lat mierzą się z wysokimi cenami mieszkań, energii, żywności, transportu i opieki nad dziećmi.
Budżet 2027 w Irlandii
ICTU oczekuje, że przyszłoroczny budżet będzie w większym stopniu koncentrował się na pracownikach rozliczających się w systemie PAYE oraz na usługach publicznych. Organizacja proponuje także zmiany w systemie podatkowym.
Wśród nich wymienia podwójną indeksację progów podatkowych, stopniowe ograniczanie części ulg dotyczących dziedziczenia przedsiębiorstw i gospodarstw rolnych oraz wprowadzenie podatku opartego na wartości gruntów.
Celem tych rozwiązań miałoby być poszerzenie bazy podatkowej i zapewnienie państwu stabilniejszych dochodów na finansowanie usług publicznych.
Rząd przeanalizuje teraz rekomendację Low Pay Commission, sytuację gospodarczą, poziom inflacji oraz propozycje przedstawione przez organizacje pracownicze. Ostateczna wysokość płacy minimalnej zostanie najprawdopodobniej ogłoszona w dniu prezentacji Budżetu 2027.
