Rządowy program mieszkaniowy ma już na koncie 5 tysięcy domów, a kolejne tysiące osób dostały zgodę na udział w projekcie, który ma „domknąć” finansowanie nowej nieruchomości.
Kupno domu w Irlandii coraz częściej rozbija się nie o brak chęci, tylko o matematyczną lukę między ceną nieruchomości a tym, co da się zebrać z depozytu i kredytu.
Program mieszkaniowy w Irlandii
Według rządu program First Home Scheme powstał po to, by tę lukę zmniejszyć, szczególnie przy zakupie nowego domu lub budowie pierwszej nieruchomości. Najnowsze dane pokazują, że program wyraźnie przyspieszył i stał się jednym z najczęściej wybieranych „dodatków” do finansowania dla kupujących po raz pierwszy.
First Home Scheme wystartował w lipcu 2022 roku. W ciągu niespełna czterech lat doprowadził do 5 tysięcy sfinalizowanych zakupów lub samodzielnych budów, przy czym duża część tych transakcji przypadła na ostatnie 12 miesięcy, co pokazuje rosnącą skalę działania programu.
Równolegle napływa kolejna fala wniosków – kilka tysięcy osób ma już zatwierdzenie, a łącznie od uruchomienia programu wydano certyfikaty kwalifikacyjne dla około 9 tysięcy wnioskodawców we wszystkich 26 hrabstwach. W praktyce, ponieważ wspólny wniosek pary liczy się jako jeden „kupujący” w statystykach, z programu skorzystało dotąd około 8 tysięcy osób.
Źródłem rosnącego zainteresowania są przede wszystkim wysokie ceny nieruchomości. W samym Dublinie mediana ceny zakupu domu w ubiegłym roku wyniosła około 500 tys. euro, natomiast w ujęciu ogólnokrajowym była to kwota rzędu 387 tys. euro.
W takich warunkach wielu kupujących, mimo posiadania wkładu własnego i wstępnej zgody kredytowej, wciąż nie jest w stanie sfinansować pełnej ceny nowego domu od dewelopera. Program odpowiada właśnie na tę lukę, uzupełniając różnicę pomiędzy możliwościami kredytowymi a kosztem zakupu.
Dom w Irlandii
First Home Scheme opiera się na modelu shared equity, czyli współudziału w nieruchomości. Państwo dokłada brakującą część finansowania w zamian za udział w wartości domu. Z perspektywy kupującego działa to jak most pomiędzy tym, ile ma z kredytu i depozytu, a ceną nowej nieruchomości.
Kluczowe jest to, że program dotyczy zakupu nowego domu albo budowy pierwszego domu. Nie jest to typowa dopłata „bezzwrotna”, tylko mechanizm, w którym udział państwa pozostaje powiązany z wartością nieruchomości.
First Home Scheme działa we współpracy państwa z trzema bankami: AIB (wraz z EBS i Haven), Bank of Ireland oraz PTSB, a program pozostaje otwarty również na innych uprawnionych kredytodawców hipotecznych działających na rynku irlandzkim.
Istotnym elementem są limity cenowe nieruchomości zależne od obszaru local authority. To oznacza, że maksymalna cena domu kwalifikującego się do programu różni się w zależności od hrabstwa i lokalizacji.
Czytaj też: Domy socjalne w Irlandii – rząd rozszerza program
