Już wkrótce rozpocznie się realizacja rządowego planu, który ma sprawić poprawę zasobów portfeli wśród mieszkańców Irlandii. Przy planowaniu rozwiązań urzędnicy sięgają po doświadczenia innych państw.
Rząd Irlandii ogłosił właśnie nową strategię, która ma zmienić podejście do niektórych aspektów życia codziennego, a jej najciekawsze elementy mają wejść w życie już od przyszłego roku.
Nowa strategia w Irlandii
Jednym z kluczowych pomysłów jest uruchomienie ogólnokrajowego pilotażu voucherów na naprawę. Założenie jest proste: jeśli koszt reperacji spadnie, więcej osób zdecyduje się oddać sprzęt do serwisu zamiast kupować nowy.
Plan ma dotyczyć elektroniki i innych produktów konsumenckich, które często przestają działać po kilku latach użytkowania, a ich naprawa bywa wyceniana niemal na poziomie zakupu nowego urządzenia.
Szczegóły programu, w tym wysokość voucherów oraz zasady przyznawania, są jeszcze dopracowywane. Wiadomo natomiast, że projekt ma być finansowo wspierany z funduszu gospodarki o obiegu zamkniętym, a przy planowaniu rozwiązań urzędnicy sięgają po doświadczenia państw, w których podobne zachęty już funkcjonują.
Strategia zakłada również zmianę sposobu działania centrów recyklingu. W planach jest przekształcanie ich w miejsca, które nie tylko przyjmują odpady, ale też pomagają w ponownym wykorzystaniu rzeczy. Chodzi o rozwijanie przestrzeni i zaplecza umożliwiającego oddawanie przedmiotów w dobrym stanie, ich naprawę oraz przygotowanie do dalszego użycia.
W praktyce ma to obejmować m.in. meble, tekstylia, sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz rowery. Jednocześnie przewiduje się szerszą współpracę z organizacjami społecznymi, firmami i inicjatywami, które będą mogły przejmować przekazywane rzeczy, naprawiać je i wprowadzać z powrotem do obiegu.
Cyfrowe paszporty
Istotną częścią planu jest też wprowadzenie cyfrowego paszportu produktu. Ma on ułatwiać konsumentom podejmowanie decyzji zakupowych, bo pozwoli sprawdzić, z czego dany produkt jest wykonany, na ile nadaje się do naprawy oraz jak wygląda jego wpływ środowiskowy.
W pierwszej kolejności rozwiązanie ma dotyczyć kategorii takich jak tekstylia, meble, opony i materace, czyli produktów, które generują znaczące ilości odpadów i często są trudno przetwarzalne.
To zmiana, która może wpłynąć nie tylko na codzienne wybory zakupowe, ale również na rynek napraw. Jeśli łatwiej będzie ocenić, czy produkt ma sens naprawiać, a części i instrukcje będą bardziej dostępne, część osób przestanie traktować naprawę jako ryzykowną loterię.
Plan rządu
Nowa strategia obejmuje okres od tego roku do 2028 r. i zakłada przyspieszenie działań w kluczowych sektorach gospodarki. Priorytety dotyczą m.in. budownictwa, bioekonomii, handlu, opakowań, tekstyliów i elektroniki. W tych obszarach Irlandia chce szybciej wprowadzać rozwiązania, które ograniczają zużycie surowców pierwotnych i zmniejszają ilość odpadów.
Plan zakłada również rozwijanie ogólnokrajowej sieci punktów ponownego użycia, napraw i recyklingu. Równolegle mają pojawić się rozwiązania ułatwiające przynoszenie własnych pojemników w gastronomii oraz zmiany związane z unijnymi przepisami dotyczącymi opakowań i redukcji odpadów opakowaniowych.
W tle strategii pojawia się też temat systemu kaucyjnego i przejrzystości tego, co dzieje się z niewykorzystanymi kaucjami. W Irlandii rośnie odsetek zbieranych plastikowych butelek i aluminiowych puszek, ale jednocześnie narasta dyskusja o środkach, które pozostają w systemie, gdy opakowanie nie zostaje zwrócone.
Rząd sygnalizuje, że rozważa możliwości prawne i organizacyjne, aby takie pieniądze mogły trafiać na projekty wspierające gospodarkę o obiegu zamkniętym.
Wsparcie dla mieszkańców Irlandii
Jeśli pilotaż voucherów ruszy w przyszłym roku, może to być realna ulga dla domowych budżetów. Najbardziej skorzystają osoby, które odkładały naprawę sprzętu ze względu na koszty lub nie miały pewności, czy inwestycja ma sens.
Z czasem skorzystać mogą również ci, którzy kupują sprzęt używany lub chcą go sprzedać – bo tańsza naprawa oznacza wyższą wartość urządzeń na rynku wtórnym.
Warto też zwrócić uwagę na lokalne centra recyclingowe. Jeśli zaczną pełnić rolę punktów napraw i ponownego użycia, mogą stać się miejscem, w którym łatwiej będzie oddać przedmiot do reperacji albo znaleźć coś w dobrym stanie zamiast kupować nowe. Dla wielu rodzin, zwłaszcza przy rosnących kosztach życia, może to być zmiana bardziej praktyczna niż ideologiczna.
