Znalezienie mieszkania w Irlandii to dla wielu osób długie poszukiwania, rosnące koszty i niepewność jutra. Dla rodzin szukających własnego miejsca oznacza to często odkładanie planów i życie bez poczucia stabilności.
Program Housing Assistance Payment (HAP) ma pomagać osobom uprawnionym do wsparcia mieszkaniowego w wynajęciu lokum na prywatnym rynku. Najnowsze dostępne dane pokazują jednak, jak niewielki wybór mają jego beneficjenci.
Program HAP w Irlandii
Podczas badania przeprowadzonego we wrześniu 2026 roku spośród 1361 dostępnych ofert najmu tylko 12 mieściło się w standardowych lub uznaniowo podwyższonych limitach HAP.
HAP jest programem pomocy mieszkaniowej realizowanym przez samorządy. Obowiązujące limity czynszu zależą od lokalizacji oraz liczby osób w gospodarstwie domowym. Jeżeli znalezienie odpowiedniego mieszkania w standardowym limicie jest niemożliwe, samorząd może indywidualnie zaakceptować wyższą kwotę.
W Dublinie podwyższenie może wynieść do 50 proc. standardowej stawki, a w pozostałych częściach kraju – do 35 proc. Najnowszy raport „Locked Out of the Market” pokazuje, że nawet po uwzględnieniu tych możliwości liczba dostępnych ofert pozostaje bardzo ograniczona.
Organizacja sprawdzała rynek w 16 lokalizacjach w trzech wybranych dniach września. W 11 z 16 analizowanych lokalizacji nie znaleziono ani jednej nieruchomości mieszczącej się w limitach programu. Dotyczyło to Athlone, centrum i przedmieść Cork, centrum i przedmieść Galway, hrabstwa Leitrim, centrum i przedmieść Limerick, Sligo, Portlaoise oraz centrum Waterford.
Nieruchomości w Irlandii
Siedem z 12 dostępnych nieruchomości znajdowało się w trzech badanych obszarach Dublina. Poza stolicą oferty spełniające kryteria cenowe znaleziono wyłącznie w Dundalk i Kildare – odpowiednio trzy i dwie.
Oznacza to, że osoby korzystające z HAP poza Dublinem miały w większości badanych lokalizacji znikome możliwości znalezienia mieszkania w ramach obowiązujących limitów.
Szczególnie trudna była sytuacja par i samotnych rodziców wychowujących jedno lub dwoje dzieci. W badanym okresie nie znaleziono dla nich żadnej nieruchomości, której czynsz mieściłby się w standardowym limicie HAP. Dopiero uwzględnienie podwyższonych stawek pozwoliło wskazać po jednej ofercie dla gospodarstwa z jednym dzieckiem oraz z dwojgiem dzieci. Obie znajdowały się w Dundalk.
Osoby samotne i pary bez dzieci również miały niewielki wybór. W standardowym limicie dostępna była tylko jedna nieruchomość, położona w południowej części Dublina. Kolejnych dziewięć mieściło się w limitach podwyższonych: sześć w Dublinie, jedna w Dundalk i dwie w Kildare.
Sytuacja najemców w Irlandii
Ogólna liczba nieruchomości dostępnych na wynajem w badanych lokalizacjach wzrosła. We wrześniu było ich 1361, czyli o 58 więcej niż w czerwcu 2026 roku i o 528 więcej niż we wrześniu poprzedniego roku.
Oznacza to wzrost odpowiednio o około 4 proc. i 63 proc. Większa liczba ofert nie przełożyła się jednak na wystarczającą dostępność mieszkań w limitach HAP. Osoby mające przyznane wsparcie nadal napotykają barierę w postaci czynszów przekraczających stawki programu.
Simon Communities of Ireland wskazuje, że przez ostatnią dekadę czynsze znacząco wzrosły, podczas gdy limity HAP zmieniły się w niewielkim stopniu. Organizacja liczyła na ich podwyższenie w budżecie na 2027 rok, jednak takich zmian nie wprowadzono.
Dyrektor wykonawcza Ber Grogan ocenia, że zwiększenie limitów byłoby konkretnym krokiem ułatwiającym dostęp do mieszkań. Obecna sytuacja sprawia bowiem, że samo przyznanie pomocy nie wystarcza – trzeba jeszcze znaleźć nieruchomość, którą można wynająć w jej ramach.
