Irlandzcy pracodawcy coraz częściej rekrutują osoby spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, aby obsadzić wakaty w branżach zmagających się z niedoborem kadr.
Osoby bez irlandzkiego obywatelstwa stanowią już jedną piątą wszystkich pracujących w Irlandii – jak wynika z informacji przedstawionych przez Instytut Badań Ekonomicznych i Społecznych (ESRI).
Praca w Irlandii
Rośnie również znaczenie rekrutacji prowadzonej poza Europejskim Obszarem Gospodarczym (EOG). Jak wskazuje raport Europejskiej Sieci Migracyjnej (EMN Ireland), z systemu zezwoleń na pracę korzysta coraz więcej firm reprezentujących coraz szerszy zakres branż.
W 2025 roku wydano lub odnowiono 39 390 zezwoleń na pracę dla osób spoza EOG, ponad dwukrotnie więcej niż w 2021 roku. Dla porównania liczba ta odpowiadała około 1,4 proc. ogółu siły roboczej w Irlandii.
Niedobory kadrowe utrzymują się między innymi w ochronie zdrowia, opiece społecznej, informatyce, budownictwie, transporcie i sektorze rolno-spożywczym. Po pracowników spoza EOG coraz częściej sięgają również hotele i gastronomia.
W 2025 roku na sektor zdrowia i opieki społecznej przypadło 26 proc. zezwoleń, na branżę technologiczną 12 proc., a na zakwaterowanie i usługi gastronomiczne 11 proc.
Zezwolenie na pracę
Wyraźny wzrost odnotowano w budownictwie. Liczba wydanych zezwoleń dla tej branży zwiększyła się ponad trzykrotnie od 2021 roku i w 2025 roku wyniosła 2031. Odpowiadało to około 1 proc. całkowitego zatrudnienia w sektorze.
Ochrona zdrowia i branża technologiczna od lat pozostają głównymi odbiorcami pracowników rekrutowanych tą drogą. Łącznie odpowiadały za niemal 60 proc. nowych i odnawianych zezwoleń w latach 2015-2024.
Największą grupę wśród osób, którym przyznano zezwolenia w 2025 roku, stanowili obywatele Indii. Przypadło na nich 32 proc. dokumentów. Kolejne miejsca zajmowali obywatele Brazylii i Filipin – po 11 proc.
Zmienia się także struktura wydawanych zezwoleń. Po raz pierwszy od 2016 roku liczba General Employment Permits przewyższyła liczbę Critical Skills Employment Permits.
Zezwolenia Critical Skills są przeznaczone dla osób o wysokich kwalifikacjach lub wykonujących szczególnie poszukiwane zawody. General Employment Permits obejmują szerszy zakres stanowisk i co do zasady wymagają wcześniejszego sprawdzenia możliwości zatrudnienia pracownika na lokalnym rynku.
Niedobory kadrowe w Irlandii
Autorzy raportu wskazują, że jedną z przyczyn niedoboru pracowników jest starzenie się społeczeństwa. Z jednej strony ogranicza ono liczbę osób aktywnych zawodowo, z drugiej zwiększa zapotrzebowanie na opiekę i usługi medyczne.
Dodatkowym czynnikiem jest emigracja. Liczba obywateli irlandzkich i cudzoziemców opuszczających Irlandię wzrosła o 37 proc. między 2020 a 2024 rokiem. Większość wyjeżdżających stanowiły osoby w wieku od 15 do 44 lat.
Znaczenie mają również warunki zatrudnienia. Branże zmagające się z niedoborami często wiążą się z trudniejszą pracą, większym obciążeniem zdrowotnym lub niższymi wynagrodzeniami. Utrudnia to pozyskiwanie i zatrzymywanie pracowników, a powstające luki coraz częściej wypełniają migranci.
Wzrost zatrudnienia w Irlandii
Wzrost zatrudnienia osób spoza EOG umożliwiły między innymi zmiany list zawodów objętych systemem zezwoleń, wprowadzone w 2021 i 2023 roku. Jednym z przykładów było dopuszczenie do niego asystentów opieki zdrowotnej, którzy stali się istotnym wsparciem dla sektora.
Kolejne zmiany przyniosła ustawa Employment Permits Act z 2024 roku. Zmodernizowała system i stworzyła dodatkową ścieżkę rekrutacji pracowników sezonowych. Wprowadziła również zabezpieczenia dla zatrudnionych, w tym możliwość zmiany pracodawcy na określonych zasadach.
Raport wskazuje jednak, że część migrantów nie zna dostępnych rozwiązań lub nie rozpoznaje sytuacji, w których dochodzi do naruszania ich praw. Organizacje pozarządowe i związki zawodowe zgłaszają przypadki wykorzystywania pracowników, szczególnie wśród posiadaczy General Employment Permit. Problemy dotyczą między innymi przetwórstwa mięsnego, opieki domowej i stanowisk asystentów opieki zdrowotnej.
Bariery napotykają także osoby z kwalifikacjami zdobytymi poza Unią Europejską. Lekarze, pielęgniarki, nauczyciele i inżynierowie zgłaszają trudności z ich uznawaniem, co może opóźniać podjęcie pracy w zawodzie.
W raporcie zwrócono również uwagę, że wielu pracowników spoza EOG opuszcza Irlandię po kilku latach. Dlatego skuteczność rekrutacji zależy nie tylko od liczby wydanych zezwoleń, lecz także od warunków zachęcających do pozostania.
Znaczenie mają sprawne procedury wizowe, możliwość łączenia rodzin, szybsze i tańsze uznawanie kwalifikacji oraz jakość pracy i wynagrodzenia. Zatrzymanie pracowników jest szczególnie istotne w sektorach, od których zależy dostęp mieszkańców do podstawowych usług, w tym ochrony zdrowia i opieki.
