Przedstawiciele rządu i związków zawodowych osiągnęli porozumienie, które może mieć istotne znaczenie dla setek tysięcy pracowników w całym kraju.
Sytuacja w irlandzkim sektorze publicznym pozostawała napięta do ostatnich godzin przed zapowiadanym protestem. Po wielogodzinnych negocjacjach przedstawiciele rządu i związków zawodowych osiągnęli porozumienie, które może mieć istotne znaczenie dla setek tysięcy pracowników w całym kraju.
Przełom w negocjacjach płacowych
Zapowiadany na czwartek ogólnokrajowy strajk pracowników sektora publicznego w Irlandii został zawieszony po osiągnięciu wstępnego porozumienia płacowego pomiędzy rządem a związkami zawodowymi.
Negocjacje prowadzone w Komisji ds. Stosunków w Miejscu Pracy (WRC) zakończyły się około godziny 3:30 nad ranem. Rozmowy trwały niemal do ostatniej chwili, ponieważ strony próbowały uzgodnić zarówno wysokość wynagrodzeń, jak i dodatkowe warunki zatrudnienia.
Nowa propozycja obejmuje ponad 400 tysięcy pracowników irlandzkiego sektora publicznego, w tym osoby zatrudnione w ochronie zdrowia, edukacji i administracji państwowej. Projekt porozumienia przewiduje łączne podwyżki wynagrodzeń o 10,75% w okresie dwóch lat i dziewięciu miesięcy, od lipca 2026 roku do marca 2029 roku.
Podwyżki wynagrodzeń w Irlandii
Zgodnie z wynegocjowanymi warunkami wynagrodzenia mają wzrastać etapami. Podstawowe podwyżki wyniosą łącznie 9,75%, natomiast dodatkowy 1% zostanie przeznaczony na podwyżki uzgadniane w ramach negocjacji dotyczących konkretnych grup zawodowych i stanowisk.
Pierwsza podwyżka, wynosząca 2% lub co najmniej 1200 euro, ma obowiązywać z mocą wsteczną od 1 września 2026 roku. Kolejne zmiany przewidziano w następujących terminach:
- 1 kwietnia 2027 roku – podwyżka o 1%.
- 1 sierpnia 2027 roku – podwyżka o 1% lub minimum 600 euro.
- 1 listopada 2027 roku – podwyżka o 1,5% lub minimum 900 euro.
- 1 marca 2028 roku – podwyżka o 1%.
- 1 czerwca 2028 roku – podwyżka o 1% lub minimum 600 euro.
- 1 października 2028 roku – podwyżka o 1%.
- 1 marca 2029 roku – dodatkowy 1% w ramach negocjacji płacowych dla poszczególnych grup.
- 2 marca 2029 roku – podwyżka o 1,25% lub minimum 750 euro.
W przypadkach, w których przewidziano minimalne kwoty podwyżek, zastosowanie będzie miała korzystniejsza dla pracownika wartość.
Szczególną uwagę poświęcono osobom o niższych wynagrodzeniach. Próg uprawniający do preferencyjnych zasad podwyżek zostanie zwiększony z 50 tysięcy do 60 tysięcy euro rocznie.
W rezultacie najniżej opłacani pracownicy mogą otrzymać łączne podwyżki sięgające nawet 18,3% w całym okresie obowiązywania porozumienia, z uwzględnieniem dodatkowych ustaleń płacowych.
Porozumienie płacowe
Minister ds. Wydatków Publicznych Jack Chambers ocenił, że wynegocjowane warunki zapewniają równowagę pomiędzy oczekiwaniami pracowników a możliwościami finansowymi państwa. Podkreślił również znaczenie wyższych podwyżek dla osób o najniższych dochodach, szczególnie w kontekście utrzymujących się kosztów życia.
Z kolei Wicepremier i Minister Finansów Simon Harris wskazał, że porozumienie powinno zapewnić większą stabilność zatrudnienia i wynagrodzeń w sektorze publicznym.
Dokument obejmuje również kwestie modernizacji usług publicznych, zwiększania efektywności pracy oraz dalszej cyfryzacji administracji.
Związki zawodowe w Irlandii
Po zakończeniu negocjacji Komitet Służb Publicznych działający przy Irlandzkim Kongresie Związków Zawodowych (ICTU) zalecił organizacjom członkowskim zawieszenie planowanego strajku oraz innych form protestu, w tym trwających już akcji polegających na ścisłym przestrzeganiu zakresu obowiązków.
Decyzja ma umożliwić przeprowadzenie głosowań wśród pracowników należących do poszczególnych związków zawodowych.
Przedstawiciele organizacji pracowniczych przyznają, że negocjacje były wyjątkowo trudne, a wcześniejsze propozycje rządu nie spełniały ich oczekiwań.
Istotnym elementem projektu jest również mechanizm umożliwiający ponowną ocenę warunków porozumienia w przypadku znaczącego wzrostu inflacji.
Związkowcy zwracają uwagę, że chociaż uzyskano postęp w rozmowach płacowych, odbudowanie zaufania pomiędzy pracownikami sektora publicznego a rządem będzie wymagało dalszych działań.
Zmiany w edukacji i ochronie zdrowia
Porozumienie obejmuje nie tylko kwestie finansowe, ale również rozwiązania dotyczące warunków zatrudnienia w poszczególnych sektorach.
W edukacji przewidziano działania mające ułatwić pozyskiwanie nowych nauczycieli i zatrzymywanie obecnych pracowników w zawodzie. Dotyczy to także asystentów wspierających uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SNA).
Proponowane rozwiązania mają służyć między innymi ograniczeniu nadmiernego obciążenia pracą oraz poprawie warunków nauczania.
Przedstawiciele związków zawodowych działających w ochronie zdrowia podkreślają natomiast, że ostateczna ocena wynegocjowanych warunków będzie należała do samych pracowników.
Ostateczna decyzja
Pomimo osiągnięcia wstępnego porozumienia sprawa nie została jeszcze formalnie zakończona. Projekt wymaga zatwierdzenia przez rząd, a następnie akceptacji członków związków zawodowych w głosowaniach.
Zgodnie z przedstawionym harmonogramem głosowania mają zakończyć się na początku tygodnia rozpoczynającego się 7 grudnia. Dopiero ich wyniki przesądzą o przyjęciu nowych warunków płacowych.
Do tego czasu planowany strajk pozostaje zawieszony, a ponad 400 tysięcy pracowników irlandzkiego sektora publicznego oczekuje na ostateczne rozstrzygnięcie dotyczące wynagrodzeń i warunków zatrudnienia na kolejne lata.
