Minister ds. Ochrony Socjalnej w Irlandii zapowiedział, że rząd chce sprawdzić, czy podobny model da się rozszerzyć na inne płatności. Kluczowe będzie to, jak rząd zaprojektuje progi i limity wypłat.
Rząd Irlandii analizuje reformę świadczeń socjalnych, w której część zasiłków mogłaby być wyliczana na podstawie wcześniejszych zarobków i historii składek PRSI, a nie według jednej, stałej stawki dla wszystkich.
Reforma świadczeń socjalnych w Irlandii
W Irlandii funkcjonuje już rozwiązanie, które stało się punktem odniesienia dla planowanych zmian: Pay-Related Jobseeker’s Benefit. Ten model pozwala, aby część osób – w zależności od wcześniejszych zarobków oraz historii składek PRSI – otrzymywała wyższe wsparcie niż standardowa stawka.
Teraz rząd chce wykorzystać doświadczenia z pierwszego roku działania tego systemu i sprawdzić jak podobne podejście mogłoby wyglądać w przypadku Parent’s Benefit, czy da się je zastosować także w innych świadczeniach oraz jakie byłyby skutki dla budżetu i dla osób o różnych dochodach.
Najważniejsza różnica dotyczy sposobu wyliczania wypłaty. Zamiast jednej stawki dla wszystkich, świadczenie mogłoby być w większym stopniu powiązane z wcześniejszymi zarobkami (a więc z historią zatrudnienia i PRSI). Celem jest wzmocnienie finansowego bezpieczeństwa rodziców w okresie, gdy część z nich odczuwa największy spadek dochodów.
Parent’s Benefit przysługuje rodzicom, którzy korzystają z parent’s leave w ciągu pierwszych 2 lat życia dziecka lub w analogicznym okresie po adopcji. Obecnie świadczenie jest wypłacane w stałej stawce tygodniowej 299 euro i obejmuje 9 tygodni. Żeby otrzymać świadczenie, trzeba spełnić warunki dotyczące składek PRSI.
Zasiłki w Irlandii
W debacie pojawia się argument, że Irlandia daje rodzicom relatywnie dużo czasu w domu w porównaniu z częścią krajów, ale finansowo wiele osób odczuwa spadek dochodów zbyt mocno. Stała stawka 299 euro tygodniowo dla części rodzin nie pokrywa realnych kosztów życia – zwłaszcza przy czynszach i kosztach opieki nad dziećmi w większych miastach.
To właśnie w tę lukę miałby uderzyć model świadczenia wyliczanego na podstawie wcześniejszych zarobków i historii składek PRSI. Według ministerstwa lepiej dopasować wsparcie do sytuacji osób pracujących, które przed narodzinami dziecka miały wyższe wynagrodzenia i regularnie opłacały składki.
Ministerstwo zapowiada przygotowanie konsultacji publicznych dotyczących reformy Parent’s Benefit oraz analizę, czy model pay-related można bezpiecznie przenieść także na inne świadczenia. Kluczowe będzie to, jak rząd zaprojektuje progi i limity wypłat, warunki oparte o PRSI, okresy obowiązywania wyższych stawek oraz zasady dla osób o nieregularnym zatrudnieniu (np. zmienne godziny, umowy czasowe).
