Wraz z dalszym rozwojem systemu coraz większego znaczenia będzie nabierać nie tylko jego skuteczność, ale również przejrzyste informowanie mieszkańców o tym, w jaki sposób wykorzystywane są pieniądze.
System kaucyjny Re-turn odniósł w Irlandii ogromny sukces, ale jego rosnąca popularność ma również drugą stronę. Coraz częściej pojawiają się pytania o sposób wykorzystania dziesiątek milionów euro, których konsumenci nie odebrali.
System kaucyjny w Irlandii
System Re-turn działa w Irlandii od 1 lutego 2024 roku. Od tego czasu do automatów i punktów zbiórki trafiło ponad 3,2 miliarda plastikowych butelek oraz metalowych puszek. Tempo zwrotów wyraźnie przyspiesza.
W 2025 roku zebrano około 1,4 miliarda opakowań, podczas gdy rok wcześniej było ich około 877 milionów. Oznacza to wzrost o ponad pół miliarda butelek i puszek w ciągu jednego roku.
Według danych operatora z systemu skorzystało już około 93 proc. mieszkańców Irlandii. Szacowany poziom recyklingu opakowań objętych programem przekracza obecnie 90 proc. Przed wprowadzeniem systemu kaucyjnego recyklingowi poddawano około 49 proc. plastikowych butelek PET po napojach.
Około 78 proc. opakowań objętych systemem jest oddawanych bezpośrednio do automatów Re-turn lub w punktach prowadzących ręczną zbiórkę. Pozostała część trafia do recyklingu razem z innymi suchymi odpadami odbieranymi z gospodarstw domowych. W 2025 roku do ponownego przetworzenia przekazano 30 917 ton materiałów. Dla porównania w 2024 roku było to 18 893 ton.
Zwrot kaucji w Irlandii
Pomimo rekordowej liczby zwrotów duża część kaucji nadal nie jest odbierana przez konsumentów. W 2025 roku w systemie pozostało 60,1 mln euro z tytułu niewykorzystanych kaucji. Była to jednak kwota o 6,6 mln euro niższa niż rok wcześniej.
Może to oznaczać, że coraz więcej osób pamięta o realizowaniu kuponów otrzymywanych po zwrocie opakowań. Kaucję można wykorzystać jako zniżkę przy zakupach, odebrać w kasie sklepu lub przekazać na cele charytatywne (w wybranych automatach). Jeżeli klient nie odbierze pieniędzy, środki pozostają w systemie.
Re-turn działa jako organizacja non-profit, finansowana przez producentów napojów oraz sprzedawców detalicznych. Operator zapewnia, że wszystkie przychody przekraczające koszty funkcjonowania programu są ponownie inwestowane w jego rozwój.
Środki mają być przeznaczane między innymi na: rozbudowę sieci punktów zwrotu, instalowanie automatów przyjmujących duże ilości opakowań, modernizację infrastruktury, kampanie informacyjne i edukacyjne, usprawnienie obsługi konsumentów oraz rozwój krajowego zaplecza recyklingowego.
Część polityków uważa jednak, że ogólne informacje o ponownym inwestowaniu pieniędzy są niewystarczające. Domagają się dokładniejszych danych pokazujących, na co konkretnie przeznaczane są środki pochodzące z nieodebranych kaucji.
