Dwie trzecie dorosłych w Irlandii spodziewa się zmian w systemie emerytur państwowych przed zakończeniem pracy, a niemal co trzeci uważa, że na świadczenie będzie musiał czekać do ukończenia co najmniej 70 lat.
Przyszłość State Pension budzi niepokój mieszkańców Irlandii. Starzenie się społeczeństwa i malejąca liczba osób w wieku produkcyjnym zwiększają presję na finansowanie świadczeń.
Wiek emerytalny w Irlandii
Badanie przeprowadzone przez iReach na zlecenie Royal London Ireland wśród 1000 dorosłych pokazuje, że niemal sześciu na dziesięciu respondentów oczekuje od rządu działań już teraz, aby zabezpieczyć wypłaty emerytur w przyszłości.
Dwie trzecie ankietowanych przewiduje, że system emerytur państwowych będzie musiał się zmienić, zanim sami przejdą na emeryturę. Niemal jedna trzecia spodziewa się, że świadczenie otrzyma dopiero po osiągnięciu wieku 70 lat lub później.
Niepokój dotyczy również wysokości przyszłych wypłat. Według badania 17 proc. respondentów uważa, że tygodniowa stawka emerytury państwowej będzie znacznie niższa, gdy zakończą aktywność zawodową. Kolejne 7 proc. obawia się, że świadczenie w ogóle przestanie istnieć. W grupie osób w wieku od 25 do 34 lat ten ostatni odsetek wynosi aż 14 proc.
Są to jednak przewidywania uczestników badania, a nie zapowiedzi zmian ze strony rządu.
Respondenci wskazali kilka możliwych sposobów zabezpieczenia systemu. Największe poparcie spośród wymienionych rozwiązań uzyskało uzależnienie prawa do świadczenia od sytuacji finansowej emeryta. Za wprowadzeniem takiego kryterium opowiedziało się 27 proc. ankietowanych.
Z kolei 22 proc. uważa, że rząd powinien znacząco podnieść składki na ubezpieczenie społeczne PRSI dla wszystkich pracowników. Takie rozwiązanie popiera 30 proc. mężczyzn i 13 proc. kobiet.
Podniesienie wieku emerytalnego w Irlandii
Podniesienie minimalnego wieku uprawniającego do emerytury państwowej z 66 do co najmniej 68 lat zaakceptowałoby 19 proc. badanych. Również w tym przypadku poparcie jest wyższe wśród mężczyzn – wynosi 23 proc., wobec 15 proc. wśród kobiet.
Temat wieku emerytalnego już wcześniej wywoływał w Irlandii silne emocje. Plan podniesienia go z 66 do 67 lat stał się jednym z istotnych sporów podczas kampanii przed wyborami parlamentarnymi w 2020 roku. Ostatecznie podwyższenie wieku została wstrzymane.
Głównym wyzwaniem pozostają zmiany demograficzne. W 1991 roku na jednego emeryta przypadało pięć osób w wieku produkcyjnym. Według prognoz przywołanych przez Royal London Ireland do 2031 roku wskaźnik ten spadnie do 3,5, a do 2051 roku – do 2,3.
Oznacza to rosnącą presję na Social Insurance Fund, czyli fundusz ubezpieczeń społecznych będący głównym źródłem finansowania emerytur państwowych. Z szacunków Tax Strategy Group wynika, że niedobór środków w funduszu może wynieść 2,3 mld euro w 2030 roku. Do 2050 roku prognozowana luka rośnie do 13 mld euro, a do 2070 roku – do 21 mld euro. To przewidywania długoterminowe, które pokazują skalę wyzwania dla finansów systemu.
My Future Fund w Irlandii
Znaczenie emerytury państwowej jest szczególnie duże dla osób, które nie mają dodatkowego zabezpieczenia na czas po zakończeniu pracy. Według raportu przywołanego przez Royal London Ireland w 2025 roku jedna trzecia pracowników w Irlandii nie była objęta dodatkowym programem emerytalnym, a większość z tej grupy spodziewała się polegać na State Pension.
System automatycznego zapisu do oszczędzania emerytalnego My Future Fund ma pomóc ograniczyć tę lukę. Nie zmienia to jednak faktu, że dla znacznej części mieszkańców świadczenie państwowe pozostaje podstawą planów finansowych na starość.
Wyniki badania pokazują, że obawom o przyszłość emerytur towarzyszy oczekiwanie konkretnych działań. Nie ma jednak jednego rozwiązania, które zyskałoby poparcie większości – zarówno wyższe składki, kryterium dochodowe, jak i późniejsze rozpoczęcie wypłat mają zwolenników tylko wśród części ankietowanych.
