Fałszywe oferty pracy, fikcyjni rekruterzy, spreparowane rozmowy kwalifikacyjne i złośliwe aplikacje – osoby szukające zatrudnienia w Irlandii są coraz częściej celem cyberprzestępców.
Oszuści w Irlandii coraz skuteczniej wykorzystują sytuację osób poszukujących pracy. Zamiast wysyłać łatwe do rozpoznania wiadomości phishingowe, tworzą całe fałszywe procesy rekrutacyjne, które mogą wyglądać niemal identycznie jak prawdziwe.
Fałszywa rekrutacja w Irlandii
Kontakt może rozpocząć się na LinkedIn, przez e-mail, portal z ofertami pracy albo komunikator. Później pojawia się rozmowa z rekruterem, zadanie techniczne, prośba o dokumenty lub instalację programu. Dopiero na końcu okazuje się, że celem od początku była kradzież pieniędzy, danych osobowych albo dostępu do kont.
Typowy scenariusz zaczyna się od wiadomości od osoby podającej się za rekrutera lub przedstawiciela znanej firmy. Oszuści mogą korzystać ze sklonowanych profili na LinkedIn, nazw istniejących przedsiębiorstw, prawdziwych logo, profesjonalnie przygotowanych ofert pracy i informacji znalezionych wcześniej w internecie.
Często rozpoczynają rozmowę od pochwały doświadczenia kandydata i przekonują, że jego profil idealnie pasuje do oferowanego stanowiska. Im bardziej realistyczna jest rozmowa, tym większa szansa, że kandydat przestanie zachowywać ostrożność.
Po pewnym czasie komunikacja może zostać przeniesiona z oficjalnej platformy na WhatsApp lub inny komunikator. Wtedy zaczynają pojawiać się nietypowe prośby. Przestępcy stosują różne metody. Mogą poprosić o:
- przesłanie skanu paszportu lub innego dokumentu tożsamości
- podanie danych bankowych
- opłacenie szkolenia lub usługi
- zakup sprzętu od wskazanego dostawcy
- wykonanie przelewu w imieniu firmy
- wpłatę depozytu przed rozpoczęciem pracy
- instalację programu potrzebnego rzekomo do rozmowy kwalifikacyjnej
Rozmowa rekrutacyjna
Niektórzy oszuści są gotowi przeprowadzić nawet kilka etapów rozmowy rekrutacyjnej. Kandydat może otrzymać zadanie techniczne, wziąć udział w rozmowie wideo, a nawet dostać informację o przyjęciu do pracy. Cały proces ma jeden cel: zbudować zaufanie.
Szczególnie niebezpieczny schemat polega na nakłanianiu kandydatów do instalowania złośliwego oprogramowania, na przykład poprzez instrukcje zawarte w dokumencie Google Sheets. W rzeczywistości zadanie może prowadzić jednak do instalacji złośliwego oprogramowania, a to daje cyberprzestępcom dostęp do cyfrowych portfeli ofiar.
Podobne oszustwa pojawiają się również na portalach z ofertami pracy. Przestępcy wysyłają kandydatom wiadomości sugerujące, że muszą pobrać specjalną aplikację, aby wziąć udział w rozmowie kwalifikacyjnej. Mogą pojawić się komunikaty informujące, że instalacja programu jest konieczna do:
- rozpoczęcia interview
- wykonania testu
- potwierdzenia wynagrodzenia
- podpisania dokumentów
- przejścia do kolejnego etapu rekrutacji
W rzeczywistości aplikacja może zawierać złośliwe oprogramowanie. Po jej uruchomieniu cyberprzestępcy mogą uzyskać dostęp do haseł, danych osobowych, dokumentów, kont internetowych lub informacji finansowych.
Agencje pracy zapewniają, że rozmowy prowadzone za pośrednictwem ich platform odbywają się w przeglądarce i nie wymagają instalowania specjalnego programu.
Sztuczna inteligencja
Nowym elementem tego rodzaju przestępstw jest wykorzystanie sztucznej inteligencji. AI może pomagać oszustom przygotowywać bardziej przekonujące wiadomości, analizować publiczne profile kandydatów oraz dopasowywać sposób rozmowy do konkretnej osoby.
Może również służyć do tworzenia fałszywych zdjęć, nagrań głosowych i deepfake’ów. Dzięki temu przestępca może sprawiać wrażenie prawdziwego rekrutera podczas rozmowy wideo.
Technologia pozwala także automatyzować dużą część oszustwa. Cyberprzestępcy mogą kontaktować się jednocześnie z tysiącami osób, licząc na to, że nawet niewielka część z nich da się przekonać.
Ostrzeżenie Gardy
Na problem zwraca uwagę również Garda National Economic Crime Bureau. Funkcjonariusze ostrzegają przed fikcyjnymi kampaniami rekrutacyjnymi i fałszywymi rozmowami kwalifikacyjnymi. Ich celem może być zdobycie danych osobowych, które później zostaną wykorzystane do kradzieży tożsamości, prób uzyskania dostępu do kont lub innych oszustw finansowych.
Inny popularny schemat to tzw. task scams. Osoba otrzymuje propozycję łatwego zarobku za wykonywanie prostych czynności w internecie. Może chodzić o:
- ocenianie aplikacji
- publikowanie recenzji
- klikanie określonych treści
- wykonywanie prostych zadań na platformie
Na ekranie pojawia się rosnąca kwota rzekomych zarobków. Gdy użytkownik chce wypłacić pieniądze, dowiaduje się, że najpierw musi wpłacić własne środki. Po dokonaniu przelewu pieniądze znikają, a kontakt z rzekomym pracodawcą się urywa.
Jednym z najważniejszych sposobów ochrony jest niezależna weryfikacja każdego rekrutera. Nie należy ograniczać się do informacji przesłanych w wiadomości. Warto samodzielnie wejść na oficjalną stronę firmy i sprawdzić, czy dane stanowisko rzeczywiście istnieje.
Należy również zweryfikować, czy osoba kontaktująca się z kandydatem faktycznie pracuje dla danej firmy. Szczególną ostrożność powinny wzbudzić sytuacje, w których rekruter naciska na szybkie podjęcie decyzji, rozmowa przenoszona jest natychmiast na WhatsApp lub Telegram, kandydat proszony jest o pieniądze, wymagany jest zakup sprzętu od konkretnego dostawcy, pojawia się prośba o przelew na konto, trzeba zainstalować nieznany program oraz gdy wymagane są dokumenty na bardzo wczesnym etapie procesu.
Jeśli podczas rekrutacji pojawia się prośba o pieniądze, należy potraktować ją jako bardzo poważny sygnał ostrzegawczy. Podobnie w przypadku instalowania oprogramowania. Jeśli rekruter prosi o pobranie aplikacji lub programu, najlepiej najpierw skontaktować się z firmą za pomocą danych znalezionych samodzielnie na jej oficjalnej stronie.
