Irlandzki rząd zapowiada monitorowanie sytuacji i ponowną analizę za kilka tygodni. Do tego czasu plan pozostaje bez zmian.
Planowane przywrócenie pełnej akcyzy, dodatkowe opłaty oraz wzrost kosztów regulacyjnych mogą w najbliższych miesiącach wyraźnie podnieść ceny benzyny i oleju napędowego w Irlandii.
Akcyza na paliwo w Irlandii
Irlandzki rząd zamierza stopniowo wycofać obniżki akcyzy na paliwa, które wprowadzono wcześniej w odpowiedzi na gwałtowny wzrost cen energii. Zgodnie z obecnym harmonogramem pełne stawki mają zostać przywrócone etapami od września do grudnia.
Minister ds. Wydatków Publicznych Jack Chambers zaznaczył jednak, że sytuacja na rynku paliw pozostaje bardzo niestabilna. Jeżeli ceny benzyny i oleju napędowego znacząco wzrosną jesienią, rząd może ponownie przeanalizować planowane podwyżki.
W przypadku benzyny przewidziano cztery kolejne podwyżki: 9 centów za litr od 1 września, 8 centów za litr od 1 października, 5 centów za litr od 1 listopada, 5 centów za litr od 1 grudnia. Oznacza to łączny wzrost obciążeń o 27 centów na litrze benzyny.
Jeszcze większa podwyżka ma objąć olej napędowy: 10 centów za litr od 1 września, 8 centów za litr od 1 października, 7 centów za litr od 1 listopada, 7 centów za litr od 1 grudnia. W tym przypadku całkowity wzrost wyniesie 32 centy na litrze.
Monitorowanie sytuacji
Rząd podkreśla, że obniżona akcyza nie może obowiązywać bezterminowo. Jednocześnie zapowiada monitorowanie sytuacji i ponowną analizę cen na początku września.
Najnowsze dane wskazują, że ceny oleju napędowego spadają, podczas gdy benzyna ponownie drożeje. Na końcową cenę przy dystrybutorze wpływają między innymi notowania ropy na światowych rynkach, sytuacja geopolityczna, kursy walut oraz koszty transportu i dystrybucji.
Rząd liczy, że ewentualne uspokojenie sytuacji międzynarodowej może doprowadzić do stabilizacji lub spadku cen przed końcem sierpnia. Jeżeli jednak dojdzie do kolejnego wyraźnego wzrostu, presja na zmianę harmonogramu przywracania akcyzy może się zwiększyć. Na obecnym etapie plan pozostaje bez zmian.
Opłaty dla kierowców
Fuels for Ireland, organizacja reprezentująca importerów i dystrybutorów paliw, ostrzega, że powrót pełnej akcyzy jest tylko jednym z kilku czynników, które mogą podnieść ceny na stacjach. W najbliższych miesiącach kierowcy mogą zostać obciążeni również kosztami związanymi z pełnym przywróceniem opłaty NORA, planowaną podwyżką podatku węglowego oraz zmianami w systemie obowiązkowego udziału paliw odnawialnych.
Według szacunków branży łączny wpływ tych decyzji może podnieść ceny paliw o ponad 35 centów za litr, jeśli pozostałe warunki rynkowe nie ulegną zmianie. W niekorzystnym scenariuszu cena oleju napędowego może ponownie przekroczyć 2 euro za litr na początku 2027 roku.
Przedstawiciele sektora paliwowego zwracają uwagę, że benzyna i olej napędowy nie są produktami, z których konsumenci mogą łatwo zrezygnować. Dla wielu mieszkańców Irlandii, szczególnie na terenach wiejskich i w mniejszych miejscowościach, samochód pozostaje podstawowym środkiem transportu. Ograniczony dostęp do komunikacji publicznej sprawia, że dojazdy do pracy, szkoły czy placówek medycznych często nie mają realnej alternatywy.
Podobna sytuacja dotyczy przedsiębiorstw. Firmy transportowe, handlowe i usługowe nadal muszą realizować dostawy oraz przewozy, niezależnie od poziomu cen paliw. Wzrost kosztów tankowania może więc przełożyć się nie tylko na budżety gospodarstw domowych, ale również na ceny towarów i usług.
Fuels for Ireland wezwało rząd do przeprowadzenia kompleksowej analizy wszystkich podatków, opłat i kosztów regulacyjnych wpływających na ceny paliw. Organizacja wskazuje, że obecny system nie zawsze wspiera przechodzenie na bardziej ekologiczne rozwiązania.
Przykładem mają być firmy transportowe, które po zmianie oleju napędowego na biopaliwo mogą ponosić wyższe obciążenia podatkowe, mimo wyboru paliwa o mniejszym wpływie na środowisko. Branża postuluje powołanie niezależnej grupy ekspertów, która oceniłaby łączny wpływ polityki podatkowej i regulacyjnej na kierowców, przedsiębiorstwa oraz proces transformacji energetycznej.
