Wielka zmiana w sprawie domów w Irlandii Nowe zasady już obowiązują

W Irlandii weszły w życie nowe przepisy, które według rządu przyczynią się do złagodzenia kryzysu mieszkaniowego. Zmiana niektórych zasad wzbudza jednak kontrowersje.

W Irlandii weszły w życie nowe przepisy, które upraszczają rozbudowę domów, budowę dodatkowych obiektów na posesji oraz dostosowanie nieruchomości do potrzeb rodzin i najemców.

Nowe regulacje w Irlandii

Zmiany dotyczą wielu prac budowlanych wykonywanych przy domach jednorodzinnych. Ich głównym celem jest ograniczenie liczby spraw trafiających do urzędów planistycznych, skrócenie procedur oraz przyspieszenie tworzenia dodatkowej przestrzeni mieszkalnej.

Nowe regulacje obejmują między innymi budowę niewielkich domów modułowych w ogrodzie, większych budynków gospodarczych, schowków na rowery i pojemniki na odpady, a także montaż pomp ciepła, ocieplenie ścian oraz podział istniejących nieruchomości na osobne lokale.

Najważniejszą zmianą jest możliwość wybudowania za domem wolnostojącego lokalu mieszkalnego o powierzchni od 32 do 45 metrów kwadratowych bez konieczności ubiegania się o pozwolenie na budowę.

Rozwiązanie dotyczy nieruchomości, która jest głównym miejscem zamieszkania właściciela. Nowy lokal może zostać przeznaczony dla członków rodziny, na przykład rodziców, dorosłych dzieci lub innych bliskich, a także na długoterminowy wynajem.

Nieruchomości w Irlandii

Brak obowiązku uzyskania pozwolenia nie oznacza jednak całkowitej dowolności. Właściciel nadal będzie musiał zgłosić zamiar budowy do odpowiedniego urzędu lokalnego i spełnić określone warunki techniczne oraz planistyczne.

Takiego domku nie będzie można sprzedać oddzielnie od głównej nieruchomości. Przepisy nie pozwalają również na wykorzystywanie go do krótkoterminowego najmu turystycznego, na przykład za pośrednictwem Airbnb.

Nowe lokale mają docelowo zostać objęte zasadami programu mieszkaniowego Rent a Room. Program ten pozwala właścicielom nieruchomości uzyskać do 14 tys. euro rocznie z wynajmu bez konieczności płacenia podatku.

Rząd sygnalizował wcześniej, że rozwiązanie ma pomóc zarówno młodszym, jak i starszym osobom pozostać blisko rodziny oraz w swojej lokalnej społeczności. W praktyce może to ułatwić tworzenie niezależnych lokali dla seniorów, dorosłych dzieci lub osób, które nie mogą znaleźć mieszkania na otwartym rynku najmu.

Program mieszkaniowy w Irlandii

Możliwość wynajmowania domków w ramach programu Rent a Room wywołała jednak kontrowersje. Osoby korzystające z takiego lokalu mogą być traktowane jako użytkownicy na podstawie licencji, a nie jako najemcy objęci pełną ochroną prawa mieszkaniowego.

Oznacza to, że mogą nie mieć takich samych praw jak osoby wynajmujące tradycyjne mieszkania lub domy. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim zasad zakończenia umowy, ochrony przed eksmisją oraz możliwości dochodzenia swoich praw w przypadku sporu z właścicielem.

Problem może być szczególnie istotny w sytuacji, gdy domek jest całkowicie samodzielnym lokalem mieszkalnym z własną kuchnią, łazienką i wejściem, ale formalnie nadal podlega mniej restrykcyjnym zasadom programu Rent a Room.

Nowe przepisy w Irlandii

Nowe przepisy zwiększają także dopuszczalną powierzchnię budynków gospodarczych, które można postawić w ogrodzie bez pozwolenia. Dotychczasowy limit wynoszący 25 metrów kwadratowych został podniesiony do 30 metrów kwadratowych.

Zmiana obejmuje między innymi: szopy ogrodowe, magazynki, domowe biura, pracownie, prywatne siłownie. Dla wielu właścicieli domów może to oznaczać łatwiejszą adaptację przestrzeni do pracy zdalnej, prowadzenia działalności lub codziennych potrzeb rodziny.

Nowe regulacje pozwalają również na utworzenie jednego dodatkowego, samodzielnego lokalu mieszkalnego wewnątrz istniejącego budynku. Każde mieszkanie powstałe w wyniku podziału musi mieć co najmniej 32 metry kwadratowe powierzchni. Rozwiązanie może być szczególnie atrakcyjne dla właścicieli większych domów, którzy chcą wydzielić osobną część dla członka rodziny albo stworzyć dodatkowy lokal na wynajem.

Zwolnienia obejmują także rozbudowę domów do powierzchni 45 metrów kwadratowych. Ułatwienia dotyczą ponadto montażu lukarn, okien dachowych oraz innych elementów pozwalających lepiej wykorzystać poddasze i zwiększyć powierzchnię użytkową budynku. W praktyce oznacza to, że część prac modernizacyjnych i rozbudowy będzie można wykonać szybciej i przy mniejszej liczbie formalności.

Udogodnienia dla mieszkańców

Bez pozwolenia będzie można również postawić schowek na rowery lub pojemniki na śmieci zarówno przed domem, jak i za nim. Taki obiekt będzie mógł pomieścić: trzy lub cztery rowery dla dorosłych, dwa rowery cargo, trzy standardowe pojemniki na odpady. Zmiana może być szczególnie istotna dla mieszkańców osiedli, na których brakuje garaży i innych miejsc do bezpiecznego przechowywania rowerów.

Uproszczone zasady obejmują również prace związane z poprawą efektywności energetycznej budynków. Montaż izolacji na zewnętrznych ścianach domu będzie zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia, pod warunkiem zgodności z odpowiednimi wymogami i programami grantowymi.

Rozszerzone zostaną także zasady dotyczące pomp ciepła. Urządzenia nie będą już musiały znajdować się wyłącznie z tyłu nieruchomości, co pozwoli właścicielom lepiej dopasować instalację do układu działki i konstrukcji domu.

Tomasz Lemowski
Dziennikarz i redaktor portalu Polonia Irlandia. Z Irlandią związany od 2004 roku, a od 2014 roku współtworzy serwis informacyjny dla Polaków w Irlandii. Publikuje wiadomości z Irlandii, analizy zmian prawnych i społecznych oraz praktyczne informacje dotyczące pracy, edukacji, świadczeń i codziennego życia w Irlandii. W pracy redakcyjnej stawia na rzetelność, weryfikację faktów, lokalny kontekst oraz użyteczność publikowanych treści.