Rząd Irlandii szykuje decyzje, które mogą wywołać spore emocje i szeroką dyskusję w wielu domach. Nadchodzące zmiany pokazują, że państwo wchodzi w nowy etap porządkowania rozwiązań wprowadzanych w czasie kryzysu.
W Irlandii szykują się decyzje, które mogą wywołać spore emocje i szeroką dyskusję w wielu domach. To temat, który łączy kwestie codziennego życia, bezpieczeństwa, finansów i przyszłości tysięcy osób mieszkających dziś na wyspie. Nadchodzące zmiany pokazują, że państwo wchodzi w nowy etap porządkowania rozwiązań wprowadzanych w czasie kryzysu.
Dopłaty dla mieszkańców Irlandii
Irlandzki rząd kontynuuje porządkowanie rozwiązań mieszkaniowych wprowadzonych po wybuchu wojny w Ukrainie. Zmiany dotyczą zarówno programu Accommodation Recognition Payment (ARP), czyli nieopodatkowanego świadczenia dla gospodarzy przyjmujących obywateli Ukrainy, jak i zakwaterowania w hotelach, pensjonatach oraz innych obiektach komercyjnych. Nowe decyzje mają znaczenie dla tysięcy osób korzystających z systemu, ale również dla rynku najmu, który od dłuższego czasu pozostaje pod silną presją.
Najważniejsza zapowiedziana zmiana dotyczy wysokości świadczenia Accommodation Recognition Payment. Miesięczna dopłata, która obecnie wynosi 600 euro, ma zostać obniżona do 400 euro. Rząd przedstawia ten krok jako element stopniowego wygaszania programu, który został wprowadzony w 2022 roku po rosyjskiej inwazji na Ukrainę.
ARP miał zachęcać mieszkańców Irlandii do udostępniania wolnych pokoi we własnych domach lub drugich nieruchomości osobom uciekającym przed wojną. Program odegrał istotną rolę w pierwszym okresie kryzysu, kiedy państwo potrzebowało szybkich rozwiązań mieszkaniowych i wsparcia ze strony prywatnych gospodarstw domowych.
Choć obecna edycja programu miała zakończyć się w tym miesiącu, rząd zdecydował o jego dalszym przedłużeniu do marca 2027 roku. Nie oznacza to jednak utrzymania dotychczasowego modelu. Przedłużenie ma być częścią procesu wygaszania systemu, a nie zapowiedzią jego stabilizacji na obecnych zasadach.
W praktyce oznacza to, że uczestnicy programu zyskają jeszcze czas na dostosowanie się do nowych warunków, ale równocześnie muszą liczyć się z tym, że wsparcie będzie malało, a cały mechanizm zostanie ostatecznie zakończony.
Program socjalny w Irlandii
Program Accommodation Recognition Payment został uruchomiony jako odpowiedź na nagły wzrost liczby osób przybywających do Irlandii z Ukrainy. Od początku jego funkcjonowania zakwaterowanie znalazło około 42 tysięcy osób w 23,5 tysiąca nieruchomości. Miesięczny koszt programu wynosi obecnie 14,5 mln euro.
Początkowo świadczenie wynosiło 400 euro miesięcznie. W grudniu 2022 roku zostało podniesione do 800 euro, aby zwiększyć liczbę dostępnych miejsc. W czerwcu ubiegłego roku rząd obniżył stawkę do 600 euro, a teraz zapowiada kolejny spadek – ponownie do poziomu 400 euro miesięcznie.
Decyzja o ograniczaniu programu ARP nie wynika wyłącznie z chęci odejścia od rozwiązań tymczasowych. Istotnym powodem jest także sytuacja na rynku nieruchomości. Rząd wskazuje, że program mógł wpływać na zmniejszenie liczby lokali dostępnych w sektorze prywatnego najmu.
Ponieważ ARP jest świadczeniem zwolnionym z podatku, dla części właścicieli nieruchomości mógł być bardziej atrakcyjny finansowo niż tradycyjny wynajem. Według analiz rządowych wcześniejsze obniżenie dopłaty z 800 do 600 euro ograniczyło ten efekt, ale nie wyeliminowało go całkowicie. W dokumentach dotyczących polityki mieszkaniowej zwracano uwagę, że program nadal stanowi znaczącą zachętę do przenoszenia nieruchomości z rynku najmu prywatnego do systemu ARP.
Rynek nieruchomości w Irlandii
W ramach zmian wprowadzono także nowe kryteria dostępu do programu. Od 1 marca nieruchomości, które przed inwazją w 2022 roku były wykorzystywane jako mieszkania na wynajem, nie mogą już kwalifikować się do ARP.
To oznacza, że wsparcie ma być kierowane przede wszystkim do osób oferujących wolny pokój we własnym domu albo drugą nieruchomość, która wcześniej nie była obecna na rynku najmu. Celem tej zmiany jest ograniczenie wpływu programu na dostępność mieszkań dla innych najemców.
Kolejnym elementem zmian jest dalsze odchodzenie od zakwaterowania obywateli Ukrainy w hotelach, pensjonatach i obiektach typu B&B. Rząd zapowiada stopniowe zmniejszanie liczby takich miejsc, a docelowo ich całkowite wyeliminowanie z systemu tymczasowego zakwaterowania.
Władze argumentują, że miejsca noclegowe powinny wracać do swojej pierwotnej funkcji i ponownie zasilać sektor turystyczny oraz lokalną gospodarkę. Oznacza to, że państwo chce ograniczać korzystanie z komercyjnej bazy noclegowej i stopniowo odchodzić od modelu szeroko stosowanego w pierwszych latach po wybuchu wojny.
